मोक्षदा एकादशी माहिती | Mokshada Ekadashi Information #
मोक्षदा एकादशी माहिती | Mokshada Ekadashi Information #
मोक्षदा एकादशी ही हिंदू धर्मातील एक महत्त्वाची व्रत-तिथी आहे, जी मार्गशीर्ष महिन्यात शुक्ल पक्षाच्या एकादशीला साजरी केली जाते. या दिवशी भगवान श्री विष्णूची पूजा केली जाते आणि धर्म, मोक्ष आणि शांती प्राप्तीसाठी प्रार्थना केली जाते. मोक्षदा एकादशीला विशेष महत्त्वाचे मानले जाते कारण असे म्हणतात की या दिवशी व्रत केल्याने पापांचे क्षालन होते आणि आत्म्यास मोक्ष प्राप्त होतो. मोक्षदा एकादशीचे नावच सूचित करते की ही तिथी आत्म्याच्या मोक्षासाठी उपयुक्त आहे. याचा उद्देश मानवाने आध्यात्मिक उन्नती साधून पापांपासून मुक्त होणे हा आहे.
पौराणिक कथा :
स्कंद पुराणानुसार, गोकुळात राहणाऱ्या एका राजाने मोक्षदा एकादशीचे व्रत करून आपल्या पित्याला नरकातून मुक्त केले. यामुळे या तिथीचे मोक्षसाधनेत महत्त्व आहे. गोकुळ नावाच्या नगरात वैखानस नावाचा राजा राज्य करत होता. त्या राज्यात चार वेद जाणणारे ब्राह्मण राहात होते. राजा उत्तम कार्यकर्ता होता तो प्रजेचे काळजी घेऊन राज्यकारभार चालवत होता. एकदा रात्री राजाला स्वप्न पडले, त्यात त्याचे वडील त्याला नरकात दिसले. सकाळी उठताच त्यांने ब्राह्मणांकडे धाव घेतली आणि आपले स्वप्न सांगितले. राजा म्हणाला मी माझ्या वडिलांना नरकयातना भोगताना पाहिले आहे. ते म्हणाले मी नरकात पडून आहे. मला येथून मुक्त कर. त्यांचे हे शब्द ऐकल्यापासून मी खूप अस्वस्थ आहे.
मला या राज्यामध्ये सुख, संपत्ती, पुत्र, स्त्री, हत्ती, घोडा वगैरे कशातही सुख दिसत नाही. काय करायचं? राजा म्हणाला - हे ब्राह्मण देवता ! या दु:खाने माझे संपूर्ण शरीर जळत आहे. तुम्ही कृपया मला काही उपाय सांगा म्हणजे माझ्या पित्याला मोक्ष मिळेल. ब्राह्मण म्हणाले - हे राजा ! जवळच भूत, भविष्य आणि वर्तमान जाणून घेणार्या पर्वत ऋषींचा आश्रम आहे. ते तुमची समस्या नक्कीच सोडवतील. हे ऐकून राजा ऋषींच्या आश्रमात गेला. पर्वत ऋषी त्याच ठिकाणी बसले होते. राजाने ऋषींना साष्टांग नमस्कार केला. ऋषींनी राजाकडून कार्यक्षमतेचा समाचार घेतला. त्यांनी राजाची सगळी व्यथा ऐकून घेतली आणि त्याच्या वडिलांनी आदल्या जन्मात केलेल्या चुकीचा उलगडा करून दिला मागच्या जन्मी कामुक होऊन एका स्त्रीला त्यांनी त्रास दिला. त्यांच्या त्या पापीकृत्यामुळे त्यांना नरकात जावे लागले.
राजा म्हणाला ऋषीवर कृपया मला काही उपाय सांगा. ऋषी म्हणाले - हे राजा ! मार्गशीर्ष एकादशीचे व्रत करावे त्या व्रताचे पुण्य आपल्या वडिलांना अर्पण करावे. त्याच्या प्रभावाने, तुझे वडील नक्कीच नरकापासून मुक्त होतील. मुनिचे हे वचन ऐकून राजा राजवाड्यात आला आणि ऋषींच्या सांगण्यानुसार कुटुंबासह मोक्षदा एकादशीचे व्रत पाळले. आपल्या व्रताचे पुण्य त्यांनी वडिलांना अर्पण केले. या प्रभावामुळे वडिलांना मोक्ष मिळाला आणि स्वर्गात जाताना ते पुत्राला म्हणू लागले - हे पुत्रा, तुझे कल्याण होवो. असे म्हणत ते स्वर्गात गेले. जे लोक मार्गशीर्ष महिन्यातील शुक्ल पक्षातील मोक्षदा एकादशीचे व्रत करतात त्यांची सर्व पापे नष्ट होतात.
हे वाचा : गुरुचरित्र ग्रंथाविषयी माहिती | Information About GURUCHARITRA#
तिथीचे महत्त्व:
ही एकादशी गीता जयंतीशी संबंधित मानली जाते, कारण असे मानले जाते की भगवान श्रीकृष्णाने अर्जुनाला गीतेचा उपदेश याच दिवशी दिला होता. भगवद्गीतेचे पठण या दिवशी विशेष शुभ मानले जाते. हे आत्मज्ञान आणि मोक्ष प्राप्तीचे प्रतीक आहे.
पूजा विधी:
- सकाळी स्नान करून भगवान विष्णूचे ध्यान करावे.
- संपूर्ण दिवस अन्न त्याग करावा किंवा फळाहार घ्यावा.
- संध्याकाळी भगवान विष्णूची कथा ऐकावी आणि दीपदान करावे.
- या दिवशी उपवास करणे, भगवान विष्णूची पूजा करणे आणि विष्णू सहस्रनाम किंवा भगवद्गीता पठण करणे महत्त्वाचे मानले जाते.
- गरजू लोकांना अन्न, कपडे आणि दान करणेही शुभ मानले जाते.
- रात्री जागरण करून भगवंताचे भजन-कीर्तन करतात.
मोक्षदा एकादशी व्रताचे फायदे:
- मोक्षदा एकादशी व्रताने व्यक्तीच्या जीवनातील सर्व पापे आणि दोष समाप्त होतात. उपवास केल्यामुळे पापांची शुद्धता होते.
- जीवनात सकारात्मक ऊर्जा आणि शांती प्राप्त होते.
- मोक्षाच्या दिशेने प्रवास सुरु होतो. या व्रतात सहभागी होणाऱ्याला मोक्ष प्राप्ती होण्याचा विश्वास आहे. हे व्रत मानवाला आत्मिक उन्नती आणि आध्यात्मिक समाधान प्राप्त करण्यासाठी मदत करते.
- उपवासामुळे शरीराची शुद्धता वाढते. तसेच, मानसिक शांति मिळवण्यासाठी हे व्रत उपयोगी ठरते. संकल्प केल्यामुळे शरीर आणि मन यांच्यात संतुलन साधता येते.
- मोक्षदा एकादशी व्रत केल्यामुळे व्यक्तीला शक्ती, समृद्धी, आणि सुख मिळण्याचा विश्वास आहे.
- या व्रतामुळे दुरितांचा नाश होतो आणि आयुष्यातील सर्व अडचणी दूर होतात.
- भगवान श्रीविष्णूच्या उपास्य रूपाच्या ध्यानाने आणि प्रार्थनेने कृपा मिळते, तसेच चांगली दिशा आणि आनंद मिळवता येतो.
मोक्षदा एकादशी व्रत एक अत्यंत पवित्र व्रत आहे, जे आध्यात्मिक उन्नती साधण्यासाठी आणि जीवनातील सर्व अडचणी दूर करण्यासाठी केले जाते.
इतर लेख -
- चंपाषष्ठी : संपूर्ण माहिती | Information of Champashasti#
- कुलदेवी आणि कुलाचार | Kuldevi Ani Kulachar#
- एका प्रेमाची गोष्ट: श्रीकृष्ण आणि राधा ! Love Of Radha Krishna#
- सुतक म्हणजे काय? | सुतकाचे नियम | SUTAK #
- आध्यात्म आणि व्यवहार: परस्पर संबंध । Adhyatma Ani Vyavhar #
- मतदान | मतदानाचा हक्क | Election Rights#
- धर्मो रक्षति रक्षितः | Dharmo Rakshati Rakshitah #
- राशी चक्र | राशी चक्राचे महत्त्व | १२ राशी | Zodiac Circle#
- व्यभिचार: एक सामाजिक आणि नैतिक आव्हान/ Adultery, Incest, Immorality#
- वडील | बाप | जनक | पिता | बाबा |- Father #
- पती आणि पत्नीमधील प्रेम वाढवण्यासाठी व नाते टिकवण्यासाठी उपाय # Husband Wife Relation #
- पितृदोष म्हणजे काय? । पितृदोषाचे परिणाम व त्यावरील उपाय | Pitrudosh : Parinam Ani Upay#
- श्रीकृष्ण आणि राजकारण/ Politics of Krishna#
- भ्रष्टाचार- एक समस्या / Corruption/ Types of corruption #
- पती पत्नीतील वाद व त्यावरील उपाय / Pati Patni madhil Vaad Ani Upay #
- चहाचा इतिहास | History Of Tea #
आपल्याला अधिक माहिती हवी असल्यास, जरूर कळवा! 😊
Post a Comment